1. Mục đích tuyên truyền.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền tới Cán bộ Giáo viên, Nhân viên và Học sinh toàn trường biết về những nguyên nhân, triệu chứng và biến chứng, cách phòng bệnh, nhằm giúp các em học sinh có sức khỏe tốt để học tập và sinh hoạt tại nhà trường.

2. Đối tượng: Cán bộ, Giáo viên, Nhân viên và Học sinh 

3. Nội dung tuyên truyền

3.1. Khái niệm:

Nguyên nhân khiến trẻ bị bệnh quai bị

Trẻ bị bệnh quai bị rất dễ lây cho trẻ khác, tuy nhiên sẽ cho miễn dịch bền vững sau khi khỏi bệnh (không mắc lại bệnh lần thứ hai). Bệnh lây trực tiếp qua đường hô hấp bởi các giọt nước bọt nhỏ li ti bắn ra khi trẻ mang bệnh nói, ho, hắt hơi…

Bệnh có khả năng lây từ 7 ngày trước khi xuất hiện các triệu chứng đầu tiên và 7 ngày sau khi hết triệu chứng. Người bệnh chính là nguồn bệnh và các vật dụng có nhiễm nước bọt của người bệnh. Điều khó khăn trong việc cách ly nguồn bệnh là thời gian 7 ngày trước khi có biểu hiện lâm sàng.

Trẻ em trong độ tuổi 5-15 dễ bị bệnh quai bị nhất (khi chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh), do là một loại bệnh dễ lây nên đa số các trẻ nhỏ bị mắc bệnh này. Qua điều tra nghiên cứu thấy trên 85% người trưởng thành đang khỏe mạnh đã có tiền sử mắc bệnh quai bị.

3.2. Đường lây truyền

Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp do tiếp xúc với nước bọt, hoặc các chất tiết ra từ mũi, họng của người bệnh.

 Một người bị quai bị có khả năng lây truyền virus 3 ngày trước khi có biểu hiện bệnh và thời gian ủ bệnh là từ 12 đến 15 ngày.

3.3. Triệu chứng.

– Sau khi bị nhiễm virus gây quai bị, trẻ sẽ trải qua một thời gian ủ bệnh kéo dài 18 đến 25 ngày và không có biểu hiện gì của bệnh.

– Trước khi phát bệnh 2 ngày và sau khi viêm tuyến mang tai 9 ngày là thời gian có khả năng truyền bệnh.

– Tiếp đó, bước sang giai đoạn khởi phát bệnh với các triệu chứng sốt 38-38,5 độ C, nhức đầu, nôn. Có thể có trước khi sưng tuyến nước bọt.

– Trong các tuyến nước bọt (tuyến mang tai, tuyến dưới hàm, tuyến dưới lưỡi…) thì tuyến mang tai có tỷ lệ bị tác động nhiều hơn hẳn (tuyến này nằm ở vị trí góc hàm trước và dưới mỗi bên tai). Nói chung triệu chứng dễ thấy nhất trong bệnh quai bị là tuyến mang tai sưng to, dái tai bạnh ra ngoài, má phệ. Sờ không nóng, không đỏ, da bóng, ấn vào đau tăng.Thường tuyến ở một bên sưng lên nhiều ngày trước khi tuyến bên kia bị sưng, nhưng đôi khi bệnh chỉ ảnh hưởng đến 1 tuyến. Trường hợp sưng cả 2 bên tuyến mang tai sẽ tạo bộ mặt của bệnh nhân có hình dáng như quả lê. Bệnh nhân nhai, nuốt khó khăn. Sau 6-7 ngày, tuyến sưng giảm dần rồi trở lại bình thường.

– Những cơn đau đầu sẽ ngày càng trở nên dữ dội sau các tuyến ở mang tai đã bị sưng lên. Ở thời điểm này, trẻ nhỏ thường sợ tiếp xúc với ánh sáng chói,Đau 2 góc cạnh hàm nhiều làm trẻ bị bệnh khó mở hàm, khó nuốt nước bọt chán ăn và có thể nôn.

 Triệu chứng đau đầu thậm chí vẫn còn tiếp diễn sau khi các tuyến ở vùng mang tai dù đã hết sưng.

– Các triệu chứng khi sang đến giai đoạn toàn phát sẽ hết đi trong vòng vài ngày. Nhưng bệnh nhân vẫn còn khả năng lây nhiễm cho người khác cho tới khi hết hẳn sưng, tuy nhiên bệnh khi đó có thể lan sang tuyến nước bọt khác hoặc gây biến chứng đối với một số phủ tạng khác.

– Các em cũng cần biết là 1/3 số trẻ em bị bệnh quai bị không biểu hiện triệu chứng gì. Đôi khi, bệnh quai bị qua đi mà không hay biết do tuyến không sưng trong vụ dịch quai bị. Cũng có gặp những trường hợp  có triệu chứng viêm tinh hoàn (một biến chứng thường gặp ở một số trẻ bị quai bị khi đã ở độ tuổi trẻ trưởng thành) nhưng tuyến nước bọt không hề sưng to.

– Triệu chứng sưng phồng thường sẽ suy giảm sau khoảng 5-10 ngày.

3.4. Phòng bệnh.

- Tránh tiết xúc với người mang bệnh, đeo khẩu trang khi đi ra đường.

- Ăn đầy đủ chất dinh dưỡng theo 4 ô vuông thức ăn như: Gạo tẻ, thịt nạc, tôm, cá, trứng, đậu, rau xanh uống thêm vitamin c, nước hoa quả. Món ăn cần chế biến mềm, mịn như:  Cháo loảng, súp, sữa ....không chế biến gạo nếp cho người bị bệnh này để tránh sưng, nóng, khó tiêu.

- Mặc quần áo đủ ấm, đeo tất tay tất chân, khăn quàng cổ đủ ấm lúc trời lạnh.

- Chế độ nghỉ ngơi : Chú ý tránh vận động,chạy nhảy, mang vác đồ vật nặng để phòng tránh biến chứng quai bị.

- Chườm ấm hoặc chườm mát vùng góc hàm để giảm đau và giảm sưng tuyến nước bọt, tắm, rửa bằng nước ấm…

- Vệ sinh răng miệng: Sáng, trưa, tối nhất là sau khi ăn. Xúc họng nước muối Natriclorid 9 % nhiều lần trong ngày.

- Khi phát hiện bệnh cần cho học sinh nghỉ học ngay để tránh lây cho học sinh khác.

- Trường hợp nặng phải đưa đến viện khám và điều trị kịp thời nếu không điều trị kịp thời bệnh sẽ gây ra các biến chứng như viêm họng mãn, viêm phế quản, viêm phổi…

Trên đây là các triệu chứng và cách phòng bệnh mong rằng Các em sẽ biết cách phòng bệnh cho bản thân .